Gmina Sianów kontakt z nami ważne telefony
Strona główna
Położenie
Zabytki
Atrakcje przyrodnicze
Mapa turystyczna
Zdjęcia lotnicze
Przegląd miejscowości
Noclegi
Gastronomia
Kultura
Wioski tematyczne
Szlaki piesze
Szlaki rowerowe
Szlaki kajakowe
Jazda konna
Wędkarstwo
Łowiectwo
Windsurfing
Lotnictwo ultralekkie
Kalendarium imprez 2008

<<
Październik
>>

PonWtoSroCzwPtSobNie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
MASZKOWO


NAZWA MIEJSCOWOŚCI: MASZKOWO
NAZWY DAWNE: Nazwa założonej w średniowieczu wsi pochodzi od imienia Maszek lub Maszko. Wymieniana w dokumentach z 1410 r. – jako Mascow, 1779-85- Masckow, Maskow.)
PIERWSZA WZMIANKA: 1410 r.


HISTORIA - ZARYS

Z przywilejów wydanych dla Koszalina przez biskupów kamieńskich: Magnusa (w 1410 r.) oraz Zygfryda (w 1442 r.) wynika, że już wówczas Maszkowo było własnością miasta. W 1658 r. z dwóch upadłych gospodarstw utworzono tu folwark z owczarnią na 200 owiec. W 2 połowie XVIII w. poza folwarkiem w Maszkowie mieszkało 4 kmieci, l zagrodnik (który pełnił jednocześnie funkcję strażnika leśnego) i l pasterz. Znajdowało się tu 6 "dymów" i dwa stawy rybne z hodowlą karpi, dzierżawione na rzecz koszalińskiej Kamery. W folwarku znajdował się l dom mieszkalny oraz owczarnia na 200 wiec. W 1828 r. do folwarku dołączono 2 inne opustoszałe gospodarstwa. W połowie XIX w. we wsi obok folwarku znajdowały się liczne ogrody i sady, szkoła oraz 61 budynków mieszkalnych i gospodarczych, z których 32 przetrwały do naszych czasów. Tak duża liczba zabudowań pozwala przypuszczać, iż rozproszone wokół wsi gospodarstwa zagrodnicze zostały założone już w l połowie XIX w. W inwentarzu z 1867 r. wymienione zostały 34 domy mieszkalne i 27 gospodarczych oraz 316 mieszkańców w 60 rodzinach. Wśród nich, poza wieczystymi dzierżawcami, znajdowało się 4 kmieci i 20 chłopów małorolnych, którzy po przeprowadzonym w l połowie XIX w. uwłaszczeniu stali się właścicielami 632 mórg ziemi (w tym 200 mórg ziemi uprawnej, 160 mórg łąk, 4 mórg ogrodów, 255 mórg lasów, oraz 13 mórg terenów zabudowanych, dróg i nieużytków). Do folwarku należały 544 morgi ziemi (w tym 380 mórg ziemi uprawnej, 120 mórg łąk, 2 morgi ogrodów, 30 mórg wyrębów drzewnych, oraz 12 mórg gospodarstw i zabudowań, dróg i nieużytków). Także szkoła posiadała niewielką ilość ziemi (5 mórg 120 prętów, z tego 4,2 ziemi uprawnej, 1,6 łąk i 0,4 ogrodów). Zarówno właściciele folwarku, jak i chłopi jeszcze w 1859 r. mieli prawo pierwszeństwa wyrębu drewna w miejskich lasach na Górze Chełmskiej i Wichłaczu. Uprawę zbóż prowadzono metodą trój połówki, jednak ze względu na słabą jakość gruntów nie przynosiła ona zbyt wielkich plonów. W sprzyjających latach osiągano natomiast znaczne zbiory w ogrodach i sadach, zbywane na rynku w Koszalinie; można zatem powiedzieć, że w XIX w. Maszkowo było "ogrodem i sadem" Koszalina. Ponadto w folwarku prowadzono hodowlę 22 koni, 66 sztuk bydła rogatego oraz 200 uszlachetnionych owiec. W gospodarstwach chłopskich hodowano łącznie 122 owce nieuszlachetnione, 16 świń, 18 kóz oraz w nieznacznej ilości drób Spis z 1939 r. wymienia 54 gospodarstwa, w tym folwark, który rozebrano po 1945 r.

INSTYTUCJE KOŚCIELNE I KOMUNALNE

a. Krzyż przydrożny, po 1945 r.

b. Kapliczka "Ecce Homo" Chrystus Król, 2000 r.

c. Planowane jest przeniesienie zabytkowego kościoła szachulcowego z Mysłowic, gm. Sławoborze.

d. Dawna szkoła, obecnie dom mieszkalny nr 5, szachulcowy, z 4 ćwierci XIX w.

PRZEMYSŁ. TECHNIKA

- brak

UKŁAD WSI

a. Lokacyjny - prawdopodobnie pierwotnie była to owalnica lub wieś placowa przekształcona w okresie nowożytnym w wielodrożnicę. Według literatury niemieckiej była to typowa wieś zagrodnicza - zaplecze Koszalina.

b. Przekształcenia/ zmiany - Dobrze zachowany XIX-wieczny układ wielodrożnicowy.

UKŁAD ZAGRÓD

A. Tradycyjny - W zachowanych zagrodach przeważa typ D na planie litery "U" otwartej w kierunku drogi, z budynkiem mieszkalnym usytuowanym w głębi siedliska. Układ wielu zagród wynika z konfiguracji terenu.

C. Współczesny - W kilku wypadkach pozostał jedynie budynek mieszkalny; po częściowym wyburzeniu zabudowy gospodarczej współczesna zabudowa jest realizowana bez nawiązania do historycznego układu.

ZABUDOWA

a. Mieszkalna - Zachowana w bardzo dużym stopniu, pierwotnie o drewnianej konstrukcji szkieletowej

b. Gospodarcza- Zachowana w dużym stopniu murowano-drewniana, częściowo także o drewnianej konstrukcji szkieletowej.

ZIELEŃ KOMPONOWANA I CMENTARZE

a. Cmentarz - usytuowany na zboczu niewielkiego pagórka przy polnej drodze prowadzącej do Policka, zajmuje obszar o pow. 0,48 ha. Zachowana bardzo duża ilość nagrobków (kilkadziesiąt, najstarszy z 1900 r.), metalowe ogrodzenia kwater, fragmenty alei lipowej (w tym lipa o średnicy pnia 80 cm) i żywopłot głogowy. Całość bardzo zaniedbana, porośnięta samosiewami, nagrobki porozrzucane i zniszczone.

b. Obsadzenia dróg - przy drodze głównej, drogach lokalnych oraz dawnej drodze do nie istniejącego dziś folwarku.

d. obsadzenia zagród - pierwotnie przed wejściem głównym do domów.

KRAJOBRAZ

Wieś usytuowana u podnóża Góry Chełmskiej, na pofałdowanym terenie, wkomponowana w malowniczy, pagórkowaty krajobraz. Jej granice w sposób naturalny wyznaczają otaczające lasy. Na wschód od zabudowań wsi przepływa rzeczka Unieść. Zabudowania zgrupowane są bezpośrednio po obu stronach drogi Koszalin - Polanów. Pierwotny folwark usytuowany był po północnej stronie drogi. Na północ od wsi tereny podmokłe. Po obu stronach polnej drogi prowadzącej w kierunku Sianówka rozrzucone są pojedyncze gospodarstwa zagrodnicze założone w XIX w. w miejscach o najkorzystniejszej konfiguracji terenu.

STAN ZACHOWANIA

A. układu wsi - zachowany XIX-wieczny układ wielodrożnicowy z zabudową rozproszoną w terenie, głównie w części północnej .

B. Układu zagród - Zachowany na terenie kolonii, we wsi częściowo zniekształcony przez wyburzenia budynków gospodarczych i nową zabudowę.

© 2008 - Wszelkie prawa zastrzeżone dla GOT w Sianowie Wykonanie: PHU SafNet