Gmina Sianów kontakt z nami ważne telefony
Strona główna
Położenie
Zabytki
Atrakcje przyrodnicze
Mapa turystyczna
Zdjęcia lotnicze
Przegląd miejscowości
Noclegi
Gastronomia
Kultura
Wioski tematyczne
Szlaki piesze
Szlaki rowerowe
Szlaki kajakowe
Jazda konna
Wędkarstwo
Łowiectwo
Windsurfing
Lotnictwo ultralekkie
Kalendarium imprez 2008

<<
Sierpień
>>

PonWtoSroCzwPtSobNie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
DĄBROWA


NAZWA MIEJSCOWOŚCI: DĄBROWA
NAZWY DAWNE: DAMEROW
PIERWSZA WZMIANKA: 1252 rok


HISTORIA-ZARYS:

Nazwa miejscowości pochodzi od appellatiwu 'dąbrowa' - czyli lasu liściastego z przewagą dębów. W najstarszych dokumentach wzmiankowana jako Damerowe (1252, 1253, 1268, 1269, 1270, 1271, 1275, 1277, 1290, 1308, 1309 r.), Damerowen (1252 r.), Damerow (1406 r., 1499, 1628, 1779-85, przed 1945 r.). Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1252 roku, kiedy to książę Świętopełk podarował klasztorowi cystersów w Dargun Bukowo, Dąbrowę i kilka innych miejscowości w celu założenia klasztoru. Od tego czasu Dąbrowa była wsią opacką, a po sekularyzacji dóbr klasztornych w czasach reformacji ( od 1537 roku) należała do książęcej domeny darłowskiej. W 1406 roku Opat Johann nadał w dziedziczne lenno młyn w Dąbrowie Martinowi Lowe z Darłowa. Prawo dziedziczenia młyna potwierdził w 1558 roku książę Barnim. Stary młyn obsługiwał mieszkańców Dąbrowy, Wiekowa i Grabowa. Zgodnie z listą podatkową domeny darłowskiej z 1666 roku w Dąbrowie zamieszkiwali: sołtys, 12 kmieci, l zagrodnik posiadający niewielki obszar gruntu, zagrodnik bez ziemi oraz l młynarz i jednocześnie zagrodnik. W 1780 roku we wsi zamieszkiwał pastor, kościelny, 11 kmieci, sołtys, dwóch zagrodników, w tym kowal, 5 chałupników ( małorolnych), młynarz. Wraz z domem wdów ( po pastorze), chałupy owczarza było we wsi 25 domów. Do wsi należał folwark, na którym służyło 4 kmieci i l zagrodnik. W Dąbrowie istniała również cegielnia. Została ona wzniesiona w XIX wieku, przez ówczesnego właściciela dóbr ziemskich w Dąbrowie SENGLINA. Cegielnia znajdowała się na zachód od zabudowań wsi i funkcjonowała do końca XIX wieku. Po parcelacji budynki cegielni wraz z domem zostały przejęte przez zarządcę cegielni. Zniszczyły je wojska radzieckie w 1945 roku. Przed 1939 roku Dąbrowa była bogatą, wsią. Dobrze funkcjonowała gospodarka rolna i hodowlana - istniało 10 dużych gospodarstw rolnych o pow. 20-42 ha. We wsi funkcjonował młyn wodny i elektryczny, była gospoda ze świetlicą, 3 punkty sprzedaży towarów kolonialnych, mieszkało 2 kowali., rzeźnik, stolarz, szewc, krawiec, fryzjer, elektryk i 2 stelmachów.

INSTYTUCJE KOŚCIELNE I KOMUNALNE

a. Kościół gotycki o kształcie prostokąta z pięciobocznie zamkniętym prezbiterium od wschodu, czworoboczną wieżą od zachodu i dobudówką od południowego wschodu. Kościół zbudowany z cegły i kamienia polnego z wmurowanymi kamieniami młyńskimi. Kościół był przebudowywany i powiększany. Najstarszą jego częścią jest prezbiterium. Za czas jego budowy przyjmuje się datę około 1400 r. Pierwotnie kościół został poświęcony Św. Wawrzyńcowi. Relikwie świętego miały znajdować się wraz z dokumentami biskupa Martina Cantha z 1507 roku w drewnianej kapsule. Po koniec XIX wieku zostały przekazane do Muzeum w Szczecinie.

b. Plebania i urząd parafialny - wzniesiony w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła, po północnej stronie placu przykościelnego.

c. Szkoła - obecnie budynek mieszkalny nr 5. Budynek szkolny murowany z cegły, wzniesiony około 1900 roku. W Dąbrowie była szkoła powszechna z dwiema pomieszczeniami do nauki, w klasach l - 4 i 5 - 8. Przed wzniesieniem tego budynku nauka odbywała się w domu jednego z gospodarzy.

PRZEMYSŁ, TECHNIKA

a. Młyn istniał w Dąbrowie najprawdopodobniej już od XIV wieku9. W 1406 roku Opat Johann nadał go w dziedziczne lenno Martmowi Lowe z Darłowa. Prawo dziedziczenia młyna potwierdził w 1558 roku książę Barnim. Stary młyn obsługiwał mieszkańców Dąbrowy, Wiekowa i Grabowa. Istniejący budynek młyna został wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie stanowi własność prywatną.

b. Cegielnia została wzniesiona w XIX wieku, przez ówczesnego właściciela dóbr ziemskich w Dąbrowie SENGLINA; znajdowała się na zachód od zabudowań wsi i funkcjonowała do końca XIX wieku. W cegielni zatrudnionych było ok. 20 osób, w tym i kobiety i dzieci. Większość czynności wykonywano ręcznie. Wypalane cegły były eksportowane do wielu miejscowości w Niemczech. Po parcelacji majątku Senglina budynki cegielni wraz z domem zostały przejęte przez zarządcę cegielni. Zniszczyły je wojska radzieckie w 1945 roku.

c. Nawierzchnia dróg - brukowana na odcinku od głównej drogi wiejskiej do młyna, od głównej drogi w kierunku kościoła i dawnej szkoły.

UKŁAD WSI

a. Lokacyjny - wg badaczy niemieckich :ulicówka o zabudowie zamkniętej od południa kościołem, a od północy budynkiem młyna.

b. Przekształcenia/ zmiany ulicówka przekształcona w owalmicę przeciętą rzeką, rozlaną w części północnej w staw młyński. Przekształcenia te następowały od wieku XVII do pół. XIX -tego. Na początku lat 20 -tych -wieś została rozbudowana w wielodrożnicę poprzez lokalizację wzdłuż drogi wiodącej w kierunku -południowo - zachodnim zabudowy osadniczej (dla przybywających na Pomorze Niemców z ziem utraconych przez Rzeszę w wyniku traktatu pokojowego po I wojnie światowej m.in. poznańskiego i dzisiejszego bydgoskiego, a także prowadzonej w ramach tzw. kolonizacji wewnętrznej).

c. Współczesny - zachowany lokacyjny wraz z przekształceniami j. w.

UKŁAD ZAGRÓD

a. Tradycyjny - We wsi występują zagrody typu "A" oraz zagrody typu "D" duże, należące do bogatego chłopstwa. W zabudowie uzupełniającej występuje typ zagrody "E".

b. Współczesny - występują zagrody tradycyjne, historyczne z dominującym typem "A"

ZABUDOWA:

a. Mieszkalna - na terenie wsi występują prawie wszystkie typy zabudowy mieszkalnej, w tym tradycyjny typ chałupy I, IA, I B, typ 11,11 A, i II B, typ III, i typ V.

b. Gospodarcza- w istniejącej zabudowie gospodarczej dominuje budownictwo szachulcowe, występuje również szachulcowo - murowane i murowane. Czytelny jest historyczny typ budynku bramnego, obory II kondygnacyjne, murowano- drewniane. Istnieje dawny budynek kuźni.

ZIELEŃ KOMPONOWANA I CMENTARZE:

a. Cmentarz przykościelny pochodzący z czasów budowy kościoła (XIV wiek) o czytelnych granicach, nieczytelnych kwaterach, częściowo zachowanych nagrobkach (z 1893 i 1849 roku) W zadrzewieniu dąb szypułkowy, pomnikowy, klony, modrzew. Zachowane kamienne schody i brukowana alejka na plac przykościelny.

b. Cmentarz ewangelicki (przylegający od wschodu do cmentarza przykościelnego) o czytelnych granicach - zachowany mur ogrodzeniowy z naturalnego kamienia, nieczytelnych kwaterach i licznie zachowanych fragmentach nagrobków, kojców metalowych z lat 30-tych naszego wieku. W zadrzewieniu bogato zachowanym aleja grabowa, dęby szypułkowe, buk czerwony, jodła.

c. Cmentarz komunalny - usytuowany na wschód od zabudowy wsi, założony w końcu XIX wieku, wygrodzony od zachodu żywopłotem głogowym i współcześnie - siatką metalową na słupkach. Środek cmentarza przecina aleja lipowa. W drzewostanie zachowane jesion zwisły, lipy drobnolistne. Na cmentarzu licznie zachowane nagrobki i mogiły. W 1/4 części cmentarza współczesne pochówki.

d. Obsadzenia dróg - w kierunku młyna

KRAJOBRAZ

Wieś malowniczo położona w północno wschodniej części gminy, zlokalizowana w obniżeniu terenu wzdłuż przepływającej przez centrum rzeczki. Większość zabudowy zlokalizowana po stronie zachodniej, na wyniesieniu opadającym dość stromo w kierunku wschodnim tj. kierunku rzeczki. W otoczeniu rozległe pola i pastwiska, poprzerywane kępami drzew.

STAN ZACHOWANIA

A. Układu wsi - zachowany lokacyjny z przekształceniami

B. Układu zagród - w większości zachowany historyczny układ zagród, w części zniekształcony wyburzeniami i rozbudową o budynki gospodarcze współczesne; czytelne granice działek i układ budynków.

C. Zabudowy - zachowane wszystkie typy historycznych form zabudowy, częściowo przemurowane, przebudowane.

D. Zieleni komponowanej i cmentarzy -

a. Cmentarz przykościelny czytelne granice, nieczytelnych kwatery, częściowo zachowane nagrobkach (z 1893 i 1849 roku ) Zachowane zadrzewienie: dąb szypułkowy, pomnikowy, klony, modrzew. Zachowane kamienne schody i brukowana alejka na plac przykościelny.

b. Cmentarz ewangelicki czytelne granice - zachowany mur ogrodzeniowy z naturalnego kamienia, nieczytelne kwatery, licznie zachowanych fragmentach nagrobków, kojce metalowe z lat 30-tych naszego wieku. W zadrzewieniu bogato zachowanym aleja grabowa, dęby szypułkowe, buk czerwony, jodła.

c. Cmentarz komunalny - czytelne granice, wygrodzone od zachodu żywopłotem głogowym i współcześnie - siatką metalową na słupkach. Zachowana aleja lipowa. W drzewostanie zachowane jesion zwisły, lipy drobnolistne. Na cmentarzu licznie zachowane nagrobki i mogiły. W 1/4 części cmentarza współczesne pochówki.

POWIERZCHNIA EWIDENCYJNA OBRĘBU

814,3 ha

© 2008 - Wszelkie prawa zastrzeżone dla GOT w Sianowie Wykonanie: PHU SafNet