Gmina Sianów kontakt z nami ważne telefony
Strona główna
Położenie
Zabytki
Atrakcje przyrodnicze
Mapa turystyczna
Zdjęcia lotnicze
Przegląd miejscowości
Noclegi
Gastronomia
Kultura
Wioski tematyczne
Szlaki piesze
Szlaki rowerowe
Szlaki kajakowe
Jazda konna
Wędkarstwo
Łowiectwo
Windsurfing
Lotnictwo ultralekkie
Kalendarium imprez 2008

<<
Styczeń
>>

PonWtoSroCzwPtSobNie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
OSIEKI


NAZWA MIEJSCOWOŚCI: OSIEKI
NAZWY DAWNE: OUSSEKEN, WUSSEKEN
PIERWSZA WZMIANKA: XIII w


HISTORIA – ZARYS

Nazwa wsi wywodzi się przypuszczalnie od pojęcia "osiek", co oznacza zaporę wodną.Wieś była własnością rodu Bulgrin ( Bartuskiewicz - ród o słowiańskim rodowodzie, pochodzący ze wsi Białogórzyno - niem, Bulgrin). W XIII wieku w skład dóbr osieckich wchodziły ziemie w Rzepowie, później również w Kleszczach, W 1309 roku UIrich i Wiko Bartuskiewicz odsprzedali część majątku klasztorowi w Bukowie Morskim, W 1446 roku Paweł Bartuskiewicz zastawił część ziem z zagrodami w Osiekach, Kleszczach i Rzepowie. Ziemie te wróciły do majątku w Osiekach dopiero w II poł. XVII wieku. Po wymarciu rodu Bulgrin majątek w Osiekach wraz z Rzepowem, Kleszczami i Łazami przeszedł na własność Jakuba Bechesera. W 1752 r. - stały się majątkiem allodialnym, ale po kądzieli. Po śmierci Jakuba właścicielką stała się córka Janina, żona Heinricha Cocceji. W 1765 roku zostały podzielone między 2 synów. Po wymarciu męskiej linii Cocceji - majątek zlicytowano. Jego nabywcą został w 1838 roku Hildebrandt W rękach tej rodziny majątek pozostawał do 1945 roku. W początkach wieku XX w północno - wschodniej części wsi wzniesiono zespól dworski II. W 1939 roku właścicielem majątku I Carl Hildebrandt major w stanie spoczynku i Kleist. Majątek I obejmował 536 ha, specjalizowano się w uprawie zbóż. hodowli bydła i owiec. Właścicielem majątku II o pow. 408 ha , prowadzącego przede wszystkim hodowlę owiec i bydła był Karl Hildebrandt.

INSTYTUCJE KOŚCIELNE I KOMUNALNE

a. Kościół - gotycki, ceglany o wątku wendyjskim, założony na planie prostokąta, z wyodrębnionym prezbiterium, zamkniętym poligonalnie, z wysoką wieżą od zachodu. Wnętrze trójnawowe. Kościół remontowany w 1836 r. oraz 1999/2000.

Historia kościoła w Osiekach

Kościół w Osiekach Koszalińskich wybudowany został w XIV wieku w stylu gotycko-halowym, trzynawowy, orientowany, z wyodrębnionym prezbiterium zakończonym pięciobocznie. Przebudowany w wieku XV, odrestaurowany w 1836 i w drugiej poł. XIX w. Sama miejscowość jako wieś rybacka, położona przy połudn. - wschodnim brzegu jeziora Jamno, również jest znana już w XIV w. W 1807 r. przez miejscowość przeszły legiony polskie z Gdańska w kierunku Kołobrzegu obleganego przez wojska Napoleona. Od 1963 r. w XIX - wiecznym pałacu i parku z rzadkimi okazami drzew, organizowane są ogólnopolskie (obecnie międzynarodowe) plenery malarskie. Od strony zachodniej wieża, w której wmurowane są trzy kamienie młyńskie. W górnej kondygnacji blendy ostrołukowe i otwory strzelnicze. Wejście z portalem ostrołukowym, czterouskokowym. Okna o zakończeniu ostrołukowym. Sklepienie w prezbiterium gwieździste, w nawach stropy belkowane. Dach dwuspadowy, nad prezbiterium pięciopołaciowym, kryty dachówką karpiówką. Generalny remont więźby dachowej i położenie nowej dachówki oraz gąsiorów wykonano na przełomie A.D. 1999/2000.

Kościół zbudowano w XIV wieku; przebudowano w XV, a od restaurowano w wieku XIX i XX. Kościół jest orientalny, murowany z cegły o układzie wendyjskim i gotyckim oraz z kamieni polnych; jednonawowy na rzucie prostokąta, prezbiterium nie jest wyodrębnione i prosto zamknięte. Od strony zachodniej wieża na rzucie prostokąta o trzech kondygnacjach, portal wieży ostrołukowy pięciouskokowy, w górnych kondygnacjach z blendami i oknami strzelniczymi. Dach nowy głównej dwuspadkowy, kryty dachówką karpiówką, nad wieżą ośmiopołaciowy.

Ołtarz główny z XVII w. a w nim;

-obraz (deska, olej) - Zmartwychwstanie Chrystusa
-obraz (deska, olej) Ostatnia wieczerza - przy stole nakrytym białym obrusem i zastawionym talerzami nie znajduje się 13 lecz 14 osób; tajemniczą 14 osobą jest usługujący przy wieczerzy gospodarz. -rzeźby:

1. św. Paweł z mieczem - II poł. XVII w.
2. św. Piotr z księgą i kluczem II poł. XVII
3. Trójca Święta - II poł. XVII wieku, drewno lipowe. Chrystus trzyma krzyż ze srebrnym wężem z napisem Eoce Magnius Dei.
4. Pelikan
5. Wiara i nadzieje (skradzione w 1993 r.)

Ambona, ok. 1750 r. - drewno rzeźbione, polichromowe, warsztat pomorski. Z balustradą i baldachimem. Zdobiona liśćmi srebra i srebrnymi dzwonkami. W górnej strefie rzeźba Chrystusa Króla Wszechświata. Trzy medaliony rozetki ornament z liści.

Chrzcielnica z II poł. XVII w. malowidła ukazujące Chrystusa - Salvator Mundi. Św. Jan Chrzciciel - z czarna księgą na której leży baranek; św. Mateusz ze skrzynią, księgą, atrybutem człowiekiem z prawej strony. Św. Jan - prawa dłoń na białej stronicy z czrnymi literami i atrybut orzeł czarny z białymi szponami. Św. Łukasz z atrybutem uskrzydlony wół trzyma księgę w czarnej oprawie, św. - Marek z atrybutem łownym lwem, lewą rękę trzyma otwartą księgę.

Epitafium z 1728 r.- piaskowiec rzeźbiony, płyta pamiątkowa Jacobsa Adriana von Heydebracka ufundowana na pamiątkę odzyskania Suchej zastawionej wcześniej von Schweninom.

Dzwon na wieży Zuzanna z 1600 roku.

Fundusze na wykonanie prac remontowych przekazali:

1. Fundusz Kościelny
2. Rada sołectwa Suchej
3. Gmina i Miasta Sianów
4. Wojewódzki Konserwator Zabytków
5. Parafianie

Wykonawcy:
- Rutkowski Mirosław - fundamenty
- Gryzio Tadeusz - remont murów, posadzki, zachrystii
- Baliga Henryk - remont całości dachu i krycie dachówką karpiówką
- Danielewicz Julian - krycie dachu
- Jodłowski Dariusz - krycie wieży
- Patkowski Stanisław - ławki i chór
- Karaś Jacek - sufit i okna
- Sikorski Marian - remont zawieszenia dzwonu, instalacja elektryczna, oświetlenie
- Labuda Wiesław - Krzyż na wieżę, brama wjazdowa
- Pomoc parafian w Suchej.

2000 - renowacja kamiennego epitafium z XVIII wieku J. A. Von Hydebrecka (wykonawca Ewa Mucho, fundusze z Biura Dokumentacji Zabytków ze Szczecina, od Parafian i Rady Sołeckiej Sucha Kosz.)

2001 - konserwacja i restauracja chrzcielnicy( wykonawca mgr Robert Rogat; fundusze z Biura Dokumentacji Zabytków ze Szczecina. Od parafian, rady sołeckiej Sucha Kosz. Oraz ze Starostwa Powiatu Koszalin.

2002 - dodatkowe ławki , nowy konfesjonał.

Zabytkowy wystrój wnętrza:

Ołtarz renesansowy z 1616 r.-wykonany na zlecenie Barbary von Bulgrin i Wolfa Podewilsa. Na predelli malowidło - Ostatnia Wieczerza; w tym malowidło - Oko Opatrzności.

Retabulum wypełnia krucyfiks.

Ambona z XVII w.

Chrzcielnica z drewna na planie sześcioboku ( I poł. XVII w.)

Kamienna płyta nagrobna (w posadzce przed prezbiterium) z 1710 r., z napisem łacińskim: "En vitam certo dat nobis passio Christi. LMBD" /"A jednak na pewno da nam życie męka Chrystusa"/.Płyta ma charakter votum ekspijacyjnego.

Witraże przedstawiają Świętych Apostołów - Piotra i Pawła. Zostały ufundowane przez rodzinę Hildebrandów. Odnowione w 1983 r. Trzeci witraż ma motyw herbu papieskiego.

Żyrandole:

1. czteroramienny, na kuli mosiężnej napis "Marks Wetzel 1731"; zdobiony płaskorzeźbą podwójnego gryfa w koronie.

2. sześcioramienny, na kuli mosiężnej napis "Iochim Schwartz und Ester Rades Anno 1722"; zdobiony dwugłowym gryfem w koronie.

3. sześcioramienny; kula mosiężna z napisem: "Zum gedenken Hern Friedrich Hildebrandt Geb. 19 juli 1859 Gest."

Prospekt organowy, II poł. XIX.

Dzwon spiżowy, XVII/XVIII w. na czapie jest wygrawerowany gotykiem napis (nie odczytany); wysokość dzwonu mniejsza od średnicy (styl baroku). W XV wieku kościół słynął jako pielgrzymkowy. Ściągał licznych pielgrzymów do mającej tu znajdować się Krwawiącej Hostii. Od czasów Reformacji świątynia była w posiadaniu protestantów. Polscy osadnicy - katolicy - przejęli ją w 1945 r. W tym samym roku 18 sierpnia została poświęcona Matce Bożej Ostrobramskiej. W roku 1967 ufundowano boczny ołtarz w kształcie łodzi; z żaglem. Od roku 1985 był to kościół filialny parafii rzymskokatolickiej w Sianowie.

Roku Pańskiego 1986, dnia 18 listopada - na większą chwałę Boga Wszechmogącego i dla dobra wierzącego ludu z Osiek oraz ludu z wielu pobliskich miejscowości - J.E. Ks. Bp Ignacy Jeż, Ordynariusz Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, erygował w Osiekach parafię pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego, obejmującą swoimi granicami Suchą Koszalińską /z XIV wiecznym kościołem/, Skibienko, Kleszcze i Łazy.

Historia Cudu Krwawiącej Hostii

Petrus Edeling, który był wizytatorem kościelnym i w roku 1575 wizytował parafię w Osiekach, usłyszał z ust starych parafian historię, którą przekazywała tradycja - o Krwawiącej Hostii. Zdarzyło się to około roku 1400, w okręgu Kammin, we wsi Osieki, przynależącej do Bulgrinów. W czasie Mszy św., do Stołu Pańskiego uklękły obok siebie Jaśnie Pani i kobieta. która karmiła świnie. Kapłan, idąc, kolejno podawał Hostię najpierw kobiecie, która karmiła świnie. Oburzona tym szlachcianka, tak mocno ją pchnęła, że Hostia upadła do kolan klęczącej kobiety. Ksiądz "cum summa reverentia" podniósł Sakrament i zauważył na Nim krew. Cofnął się i przeniósł Hostię do tabernakulum. Zgromadzeni w kościele wierni byli poruszeni tym, co się wydarzyło. Szlachcianka zaś, chcąc przebłagać Pana Boga, postanowiła jako pokutę odbyć pielgrzymkę do Rzymu. Niestety, w drodze zmarła. W archiwach watykańskich, gdzie znajdują się zapiski podobnych zdarzeń, nie ma niestety żadnego śladu o tym wydarzeniu w Osiekach. W kronice kościelnej Daniela Kramera z roku 1628 (już po reformacji) jest wzmianka o Krwawiącej Hostii z kościoła w Osiekach. Cudowną historię o Krwawiącej Hostii, w strofach wiersza opisała pewna poetka (przeczytaj wiersz o cudzie).

a. Dwór l - najstarsza siedziba szlachecka, związana z rodem Bulgrin - stary dwór, usytuowany w północno - zachodniej części parku I. Wiodła do niego aleja kasztanowców - od pn. - wschodu. Dwór nie istnieje. Resztki widoczne były jeszcze w 1846 r. Pozostała aleja kasztanowców.

b. Dwór II - eklektyczny, pochodzący z pocz. XX w. Murowany; w poziomach wystawek- konstrukcje ryglowe ścian. Dwór wzniesiony w centralnej części parku I, z podjazdem kolistym.

c. Dwór III - w zespole folwarcznym z parkiem II w północno - wschodniej części wsi

d. Szkoła - ob. Nr 30

e. Karczma -ob. Zagroda przy ul. Bałtyckiej nr 30

f. Pastorówka – ob. ul. Bałtyckiej numer 28,

g. Urząd podatkowy ob. Bałtycka nr 2

h. Pomnik poległych w I wojnie światowej, usytuowany na narożu, u zbiegu ulic: Sianowskiej i Bałtyckiej

PRZEMYSŁ I TECHNIKA

a. Mleczarnia - ob. Jaśminowa 3, - sklep
b. Gorzelnia - w obrębie zespołu folwarcznego II
c. Kuźnia w obrębie zespołu dworskiego nr II
d. nawierzchnia dróg - część ul. Jeziorna brukowana

UKŁAD WSI

A. Lokacyjny - wielodrożnica.

B. Przekształcenia/ zmiany - rozbudowa siedziby właściciela majątku, założenie parku na południe od dworu, budowa w II pół. XIX wieku zespołu folwarcznego po wschodniej stronie wsi,

C. współczesny - zachowany lokacyjny z przekształceniami. Na pn - zachód, na wyniesieniu powstaje nowe osiedle letniskowe.

UKŁAD ZAGRÓD

A. Tradycyjny - we wsi występowały typy historycznej zabudowy zagrodowej: A, Al, i E Bl,

C. Współczesny - przeważa typ E, przekształcone typy zagród historycznych, nowa zabudowa jednorodzinna oraz wielorodzinna - blok mieszkalny.

ZABUDOWA

a. Mieszkalna - we wsi zachowany typ historycznej zabudowy mieszkalnej IA, , I B, IC, II, IIA, II B, typ III i VA.

ZIELEŃ KOMPONOWANA I CMENTARZE

a. Park dworski I krajobrazowy, pochodzący z II poł. XIXw. Założony na podstawie istniejącego drzewostanu: Park położony w obniżeniu terenu w południowo - zachodniej części wsi, w pobliżu wschodniego brzegu jeziora Jamno, oddzielony od niego wąskim pasmem podmokłych łąk.

b. Park dworski II, w zespole folwarcznym.

c. Cmentarz przykościelny, z pomnikiem rodziny Hildebrandt.

d. Obsadzenia dróg - droga wiejska obsadzona

KRAJOBRAZ

Wieś położona na wschodnim brzegu jeziora Jamno, przy drodze -Koszalin - Łazy, zlokalizowana na płaskim terenie, lekko obniżonym w kierunku północnym.

STAN ZACHOWANIA

A. układu wsi - zachowany lokacyjny z przekształceniami, zakłócony współczesną zabudową blokową, o układzie formach pozostających w dysharmonii z historyczną zabudową

B. Układu zagród - w większości zachowany historyczny układ zagród. Zachowane duże zagrody typu A i B, przeważają zagrody typu E - dwubudynkowe (budowa folwarczna w części zniekształcony wyburzeniami i rozbudową o budynki gospodarcze współczesne; czytelne granice działek i układ budynków. Współczesna zabudowa m.in. przy ul. Parkowej, ul Sianowskiej, Jaśminowej, a także współczesna zabudowa letniskowa w północno -zachodniej części wsi, dość chaotyczna i bezplanowa, zakłócająca historyczną zabudowę wsi

C. Zabudowy - zachowane wszystkie typy historycznych form zabudowy, z przewagą typu V (dawna zabudowa folwarczna w północnej części wsi oraz przy ul. Jeziornej.) w części przemurowane, przebudowane. W wielu budynkach mieszkalnych wymieniona stolarka okienna, zmieniony wykrój otworów. Duże ubytki w zabudowie gospodarczej. Zabudowa współczesna, w tym część pozostająca w dysharmonii z zabudową historyczną i charakterem.

POWIERZCHNIA EWIDENCYJNA OBRĘBU

750,29 ha

© 2008 - Wszelkie prawa zastrzeżone dla GOT w Sianowie Wykonanie: PHU SafNet